Kişisel Kredi vs Kredi Kartı Borcu: Hangisinden Önce Kurtulmalı?

Sorun: İki borç, tek bütçe

Elinizde her ay ödenmesi gereken iki farklı kalem var: bankadan çektiğiniz kişisel kredinin taksiti ve kredi kartı ekstresi. Bütçenizden taksitler ve asgari ödemeler çıktıktan sonra fazladan 500 ya da 2.000 lira ayırabiliyorsunuz. Asıl karar şu: bu fazla parayı hangi borca yönlendireceksiniz?

Bu soru göründüğünden daha kritik. Çünkü fazla ödemenin yöneldiği yer, borcun toplam maliyetini ve kurtulma süresini doğrudan değiştirir. Yanlış tarafa yapılan her ödeme, size faiz olarak geri döner. Doğru kararı vermek için iki borcun matematiğini yan yana koymak gerekir.

Yapısal fark: sabit taksit mi, döner bakiye mi?

Kişisel kredi (ihtiyaç kredisi) kapalı uçlu bir üründür. Sözleşme anında anapara, vade ve kişisel kredi faiz oranı sabitlenir; ödeme planı baştan bellidir. Taksitleri düzenli ödediğinizde borç kendiliğinden biter. Faiz hesabı azalan bakiye üzerinden yapılır, yani ilk taksitlerde faiz payı yüksek, son taksitlerde anapara payı yüksektir.

Kredi kartı ise açık uçlu, döner bir kredidir. Ekstre tutarının tamamını ödemezseniz kalan bakiye akdi faize tabi olur; ayrıca yeni harcamalar aynı bakiyeye eklenir. Asgari ödeme yaptığınızda borç kapanmaz, sadece gecikmeye düşmemiş olursunuz. Bu yüzden kredi kartı borcu "kendi kendine büyüyebilen" bir borçtur; kişisel kredi büyümez, sadece plana göre erir.

İki ürünün karşılaştırması

Sayısal bir kıyas

Örnek bir senaryo kuralım. İki borcunuz olsun: 30.000 TL kişisel kredi bakiyesi ve 30.000 TL kredi kartı bakiyesi. Kredi kartının aylık faizi, kişisel kredinizin aylık faizinin iki katı olsun — piyasada tipik olarak gördüğümüz yön budur.

• Sadece faiz tarafına bakın: 30.000 TL bakiyede aylık %2 faiz 600 TL, aylık %4 faiz 1.200 TL demektir. Aynı bakiye, iki ürün arasında aylık 600 TL fark üretir.
• Fazla 1.000 TL'yi karta yönlendirirseniz: gelecek ay faiz hesaplanacak matrah 1.000 TL düşer, tasarrufunuz yüksek oranla çarpılır.
• Aynı 1.000 TL'yi krediye yönlendirirseniz: tasarrufunuz düşük oranla çarpılır; ayrıca bu para artık geri alınamaz, likiditeniz azalır.

Matematik net: faiz oranı yüksek olan borç önce kapatılır. Bu, çığ (avalanche) yönteminin özüdür. Kartopu yöntemi psikolojik motivasyon için küçük bakiyeyi öne alır; ancak faiz farkı iki kat ya da daha fazlaysa maliyet farkı motivasyon kazancını yer. Yöntem seçimini derinlemesine tartıştığımız borç ödeme stratejileri sayfası bu iki yaklaşımın hangi profillere uyduğunu ayrıntılandırıyor.

Önce yapılacak dört hesap

1. Gerçek oranları yazın. Kredi sözleşmenizdeki aylık ve yıllık maliyet oranını, kart ekstrenizdeki akdi faiz oranını not edin. Tahminle değil, belgeyle çalışın. Faizin nasıl işlediğini kavramak için faiz oranlarını anlatan içeriğimiz iyi bir başlangıç noktası.
2. Bakiyeleri ve minimum yükümlülükleri ayırın. Kredi taksiti pazarlığa kapalıdır; gecikirseniz hem gecikme faizi hem kredi notu zararı doğar. Kartın asgarisi de aynı şekilde zorunludur.
3. Fazla ödeme kapasitenizi ölçün. Gelir gider dengesini kurmadan bu sayı bilinemez; aylık bütçe çalışması burada ön koşuldur.
4. Aylık faiz yükünü hesaplayın. Bakiye × aylık oran. Hangi borç size daha çok "kira" ödetiyorsa, fazla para oraya gider.

Öneri: sıralı ve tek hedefli plan

Uygulanabilir sıralama şöyle:

1. Tüm borçların asgari/zorunlu ödemelerini aksatmadan yapın. Bu, tartışmasız birinci kuraldır.
2. Küçük bir nakit tampon (bir aylık zorunlu giderin bir kısmı kadar) ayırın. Aksi halde ilk beklenmedik masrafta yeniden karta yükleneceksiniz; acil durum fonu tam olarak bu döngüyü kırmak içindir.
3. Kalan tüm fazlayı yüksek faizli borca — büyük olasılıkla kredi kartına — tek hedef olarak yönlendirin. Kart kapanana kadar krediye ekstra ödeme yapmayın.
4. Kart bakiy