Borç İçi Borç Almak Neden Finansal İntihar Gibidir?

Borç içinde borç, yeni bir kredinin ya da kart limitinin eski borcun anaparasını değil, gecikmiş taksitini kapatmak için kullanılmasıdır. Görünürde bir şey çözülür: o ayın ödemesi yapılır, telefonlar susar, panik geçer. Bilançoda ise iki şey birden olur — toplam borç stoku büyür ve ortalama faiz oranı yükselir. Bu ikisi aynı yönde hareket ettiğinde ortaya çıkan eğri, doğrusal değil bileşik bir eğridir. "Finansal intihar" benzetmesi dramatik değil, matematikseldir: kendi kendini besleyen bir süreç başlatırsınız.

Mekanizma: Neden bu kez farklı olmuyor

Bir borcu yeni borçla döndürdüğünüzde üç maliyet katmanı birikir:

• Faiz farkı: Yeni kaynak genellikle daha pahalıdır. Nakit avans, kart limitinden çekilen tutar veya kısa vadeli borçlanma, taksitli kredinin üzerinde fiyatlanır.
• İşlem maliyetleri: Komisyon, dosya masrafı, sigorta, vergi. Bunlar anaparaya eklenir ve faize tabi hale gelir.
• Zaman maliyeti: Faizin işlemeye başladığı gün öne çekilir. Nakit avansta faiz genellikle çekim anında başlar; hesap kesim tarihine kadar süre tanınmaz.

Aylık faizin bileşiklenmesi tek başına çarpıcıdır. Aylık %3'lük bir oran yıllıkta yaklaşık %42,6'ya, aylık %4 yaklaşık %60'a, aylık %5 ise yaklaşık %80'e karşılık gelir. Faizin nasıl fiyatlandığını anlamak, hangi teklifin gerçekten ucuz olduğunu görmenin ön koşuludur.

Üç senaryo, aynı başlangıç noktası

Aşağıdaki tablo, 50.000 TL kart borcu ve aylık %4 faiz varsayımıyla kurulmuş bir modeldir. Rakamlar örnek amaçlıdır; kendi oranınızla aynı hesabı tekrarlayabilirsiniz.

Karşılaştırmanın özü şudur: A seçeneği bir yılda hiç para harcamadan borcunuzu 30.000 TL büyütür. B seçeneği aynı sürede borcu neredeyse sıfırlar. C seçeneği ise nakit akışını rahatlatırken toplam faizi ödeme süresine yayar — daha uzun sürer, daha fazla faiz